Kể từ tháng 3/2025, Việt Nam đã chính thức triển khai nhiều chính sách mới trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, mở ra cơ hội đột phá cho các doanh nghiệp hoạt động trong ngành điện mặt trời và năng lượng xanh. Trong đó, có 4 nghị định quan trọng – Nghị định 56/2025/NĐ-CP, 57/2025/NĐ-CP, 58/2025/NĐ-CP, và 61/2025/NĐ-CP – đã có hiệu lực, thiết lập một khung pháp lý minh bạch và mang lại nhiều ưu đãi đáng kể. Hãy cùng Solar Sông Đà khám phá chi tiết những chính sách này và tìm cách tối ưu hóa lợi thế để phát triển một cách bền vững!
1. Nghị định 56/2025/NĐ-CP: Một số quy định mới về phát triển điện lực
Nghị định được ban hành ngày 03/03/2025, quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện, đầu tư xây dựng dự án điện lực và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án kinh doanh điện lực.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
- Phạm vi điều chỉnh: Nghị định này quy định cụ thể và hướng dẫn thực hiện các điều khoản thuộc Luật Điện lực liên quan đến quy hoạch phát triển ngành điện, phương án mở rộng hệ thống cung cấp điện, đầu tư xây dựng các dự án điện lực, cũng như quy trình đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án kinh doanh điện năng.
- Đối tượng áp dụng: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến các hoạt động quy hoạch và đầu tư phát triển điện lực.
Một số nội dung nổi bật trong nghị định 56/2025/NĐ-CP
- Quy hoạch điện lực: Quy định lập, thẩm định và phê duyệt công suất nguồn điện, cấp điện áp lưới điện thuộc quy hoạch phát triển điện lực, tổng công suất lắp đặt theo cơ cấu từng loại hình nguồn điện của từng địa phương và phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh
- Phát triển mạng lưới cấp điện: Quy định lập, thẩm định, phê duyệt phương án cấp điện cho khu vực chưa có điện hoặc cần mở rộng.
- Đầu tư xây dựng dự án điện lực: Quy định trình tự, thủ tục đầu tư dự án nguồn và lưới điện; trách nhiệm của các bên liên quan và quy định pháp luật liên quan khác.
- Đấu thầu nhà đầu tư: Nguyên tắc, quy trình đấu thầu, tiêu chuẩn đánh giá, thẩm định và phê duyệt kết quả.
Xem thêm: Nghị định 56/2025/NĐ-CP
2. Nghị định 57/2025/NĐ-CP: Cơ chế mua bán trực tiếp
Được ban hành ngày 03/03/2025, quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
- Phạm vi điều chỉnh: Nghị định này quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn.
- Đối tượng áp dụng: Đối tượng mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng bao gồm đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn.
Một số nội dung nổi bật trong nghị định 57/2025/NĐ-CP
Các cơ chế mua bán trực tiếp giữa Đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và Khách hàng sử dụng điện lớn, thực hiện thông qua 2 hình thức sau:
- Mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng: Hoạt động ký hợp đồng mua bán điện và giao nhận điện năng trực tiếp qua lưới điện kết nối riêng giữa Đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và Khách hàng sử dụng điện lớn.
- Mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện quốc gia: Hoạt động mua bán điện và giao nhận điện năng giữa Đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và Khách hàng sử dụng điện lớn (hoặc Đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm được ủy quyền).
Mục tiêu là tạo điều kiện cho các bên tham gia thị trường điện, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo và giảm áp lực lên lưới điện quốc gia.
Xem thêm: Nghị định 57/2025/NĐ-CP
3. Nghị định 58/2025/NĐ-CP: Phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới
Cũng được ban hành ngày 03/03/2025, nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới.
Đối tượng áp dụng
Nghị định đề cập đến các chính sách ưu đãi như miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản, và cơ chế hợp đồng mua bán điện dài hạn với sản lượng tối thiểu.
Nghị định này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động quy định, bao gồm cả các dự án đấu nối với hệ thống điện quốc gia.
Những nội dung nổi bật trong nghị định 58/2025/NĐ-CP
- Ưu tiên huy động điện từ hệ thống lưu trữ: Các dự án năng lượng tái tạo có hệ thống lưu trữ sẽ được ưu tiên huy động trong khung giờ cao điểm (không áp dụng với mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ).
- Miễn, giảm chi phí đất: Các dự án điện tái tạo được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong 3 năm đầu xây dựng. Sau giai đoạn này, việc áp dụng chi phí đất sẽ tuân theo quy định của Luật Đầu tư và Luật Đất đai.
- Cam kết sản lượng điện: Các dự án điện phải đảm bảo sản lượng hợp đồng tối thiểu 70% trong 12 năm đầu để trả nợ, ngoại trừ các trường hợp do lỗi nhà đầu tư hoặc hệ thống không thể tiêu thụ hết lượng điện sản xuất.
- Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển (R&D): Các hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ trong lĩnh vực điện mặt trời, điện gió (bao gồm tấm pin, inverter, cáp điện) sẽ nhận được hỗ trợ theo quy định tại Điều 8 của Luật Điện lực.
- Ưu đãi cho điện năng lượng mới: Các dự án sản xuất điện từ hydrogen xanh, amoniac xanh sẽ được hưởng nhiều ưu đãi nếu đảm bảo nguồn sản xuất 100% từ năng lượng tái tạo, cung cấp điện cho lưới quốc gia và là dự án tiên phong trong lĩnh vực này.
Điện tự sản xuất, tự tiêu thụ:
- Điện mặt trời mái nhà có thể bán phần điện dư mà không bị giới hạn.
- Các nguồn điện khác chỉ được phép bán tối đa 10% sản lượng điện thực tế phát ra.
- Chi phí mua điện dư sẽ được tính vào giá điện bán buôn, bán lẻ của EVN.
- Quy định rõ ràng về công suất, thủ tục, hồ sơ đối với các dự án điện tự sản xuất.
Chính sách chuyển tiếp cho điện mặt trời mái nhà:
- Hệ thống được lắp đặt trước ngày 01/01/2021 không được phép mở rộng nếu chưa có thỏa thuận bổ sung.
- Các hệ thống triển khai từ ngày 01/01/2021 nhưng chưa hoàn tất thủ tục cần tuân thủ quy định mới.
- Hồ sơ chưa đầy đủ sẽ tiếp tục được xử lý theo quy định hiện hành.
Xem thêm: Nghị định 58/2025/NĐ-CP
4. Nghị định 61/2025/NĐ-CP: Quy định về giấy phép hoạt động điện lực
Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực, được ban hành ngày 04/03/2025.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
- Phạm vi điều chỉnh: Nghị định này quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Điện lực về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện.
- Đối tượng áp dụng: Các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền; cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện lực, sử dụng điện hoặc có các hoạt động khác liên quan đến điện lực tại Việt Nam.
Những quy định quan trọng trong nghị định 61/2025/NĐ-CP
Theo Điều 21, quy định mức công suất được miễn trừ giấy phép hoạt động điện lực.
Công trình phát điện phục vụ nhu cầu tự sử dụng, không bán điện cho bên thứ ba
Không giới hạn công suất đối với các công trình không kết nối vào lưới điện quốc gia.
Đối với công trình có đấu nối vào lưới điện quốc gia, công suất lắp đặt tối đa là 30 MW.
Miễn giấy phép hoạt động điện lực
Các công trình phát điện có công suất dưới 1MW khi bán điện cho tổ chức hoặc cá nhân khác sẽ được miễn trừ giấy phép hoạt động trong lĩnh vực phát điện.
Miễn giấy phép bán lẻ điện
Các đơn vị kinh doanh điện tại vùng nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo khi mua điện với công suất dưới 100 kVA từ lưới điện phân phối để cung cấp trực tiếp cho khách hàng tại các khu vực này sẽ không cần giấy phép bán lẻ điện.
Tăng cường quản lý và giám sát hoạt động điện lực
Nghị định này đưa ra các quy định chi tiết về trách nhiệm giám sát và các biện pháp xử lý vi phạm trong lĩnh vực điện lực.
Các doanh nghiệp điện lực phải thực hiện báo cáo định kỳ về sản lượng điện sản xuất, mức tiêu thụ, tình trạng vận hành hệ thống và đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định về môi trường.
Khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo
Nghị định tiếp tục hỗ trợ các dự án năng lượng tái tạo tham gia thị trường với nhiều thuận lợi hơn.
Các chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp đầu tư vào điện mặt trời, điện gió không chỉ được duy trì mà còn được mở rộng, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của ngành.
Xem thêm: Nghị định 61/2025/NĐ-CP
Việc triển khai các chính sách mới không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng mà còn giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận nguồn điện sạch và bền vững hơn. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn nắm rõ các chính sách mới.